Doorzetten en groeien: de kracht van een growth mindset

Het verschil tussen een vaste en een groei-gerichte manier van denken

Sommige mensen geloven dat je slimheid, talent of vaardigheden vooral vaststaan. Dit heet vaak een vaste mindset. Zij denken bijvoorbeeld: “Ik ben nou eenmaal niet goed in wiskunde, dus dat zal nooit iets worden.” Wie een groei-gerichte manier van denken heeft, denkt anders. Zo iemand gelooft dat je beter kunt worden in wiskunde, talen of sport als je oefent en doorzet. Het is geen kwestie van geluk of aangeboren talent, maar van tijd, aandacht en leren van fouten. Dit verschil in overtuiging bepaalt hoe je moeilijke momenten beleeft. Met een vaste manier van denken zie je een fout als bewijs dat je iets niet kunt. Met een groeidenken zie je een fout als een kans. Zo kun je door fouten juist sterker worden.

Waar een growth mindset bij helpt

Een open houding en geloven in je eigen groei kan op veel gebieden verschil maken. Op school zijn leerlingen die op deze manier denken minder bang voor moeilijke opdrachten. Zij vinden het minder erg om iets niet in een keer te snappen. Ze proberen het nog eens, stellen vragen en gaan door tot het lukt. Ook op het werk zie je dat deze mensen zich vaker blijven ontwikkelen. Ze zoeken nieuwe taken, willen leren van collega’s en worden minder snel ontmoedigd als iets niet meteen werkt. In sport lukt het sporters met deze benadering vaak beter om zichzelf te verbeteren en door te gaan na een verlies. Het helpt zelfs bij relaties: mensen met dit groeidenken proberen om ruzies op te lossen en nieuwe dingen te leren van elkaar.

Hoe je jezelf traint in groei-denken

Leren denken op een groei-gerichte manier is net als trainen voor een sport. Het begint met jezelf afvragen wat je nu eigenlijk gelooft over je eigen leren. Zeg je vaak tegen jezelf: “Dit kan ik niet,” of “Dat lukt me nooit,” dan merk je een vaste houding op. Het helpt om deze gedachten te vervangen door: “Het lukt me nog niet,” of “Ik kan het leren als ik oefen.” Kijk niet alleen naar wat je wel of niet kunt, maar juist hoeveel energie en tijd je ergens in steekt. Werk aan het accepteren van fouten als iets normaals. Praat over wat je hebt geleerd van een misser, in plaats van je ervoor te schamen. Zet kleine stappen, bijvoorbeeld door elke dag iets nieuws te proberen waar je niet zeker van bent. Geef ook jezelf complimenten voor inzet en moeite, niet alleen voor het resultaat. Zo maak je langzaam ruimte voor groei.

Groei stimuleren bij kinderen en jongeren

Bij kinderen is het bijzonder belangrijk om een groei-houding te stimuleren. Dat kan al door simpel te reageren op wat ze doen. Zeg bijvoorbeeld niet alleen: “Wat ben jij slim!” maar vooral: “Wat heb je hard gewerkt!” Kinderen leren dan dat hun inzet belangrijk is en niet alleen hun talent. Als een kind een fout maakt, helpt het om te vragen: “Wat kun je de volgende keer anders doen?” of “Wat heb je hiervan geleerd?” Op school kun je samen werken aan het stellen van leerdoelen in plaats van prestatie-doelen. Let er ook op hoe je over succes en mislukking praat, zowel thuis als in de klas. Door te laten zien dat groeien altijd mogelijk is, ongeacht waar je begint, geef je kinderen vertrouwen in hun eigen kunnen. Ze leren zo dat blijven proberen belangrijker is dan gelijk alles goed doen.

Veelgestelde vragen over de growth mindset

Waarom is doorzettingsvermogen zo belangrijk bij een growth mindset?

Doorzettingsvermogen is belangrijk omdat een groei-houding uitgaat van oefenen en volhouden. Als iets niet meteen lukt, stop je niet meteen maar probeer je het opnieuw. Zo vergroot je je kansen om te leren en beter te worden.

Hoe kun je jezelf helpen als je een vaste manier van denken merkt?

Als je merkt dat je vaak zegt dat je iets niet kunt, kun je deze gedachten bewust ombuigen. Zeg tegen jezelf dat je het nog kunt leren en probeer open te staan voor tips of hulp. Zet kleine doelen en wees trots op elke stap die je maakt.

Kan iedereen een groei-houding ontwikkelen, ook volwassenen?

Iedereen kan deze manier van denken leren, het maakt niet uit hoe oud je bent. Door te oefenen met anders kijken naar fouten en jezelf aanmoedigen bij het leren, maak je steeds meer ruimte voor groei.

Wat is het verschil tussen ‘nog niet kunnen’ en ‘niet kunnen’?

‘Nog niet kunnen’ betekent dat je ergens tijd voor nodig hebt en het zult leren met oefening. ‘Niet kunnen’ zegt dat het nooit lukt. Met een groei-houding zie je leren als een proces, in kleine stappen.