Motivatie drijft jou verder: waarom we doen wat we doen

Motivatie als drijfveer voor gedrag

Elke dag maken mensen veel keuzes, groot en klein. Waarom kiezen we voor die gezonde salade of maken we tóch dat lastige huiswerk af? Dit komt doordat motivatie ons aandrijft tot actie. Het is de kracht die mensen helpt iets te doen, zelfs als het moeilijk is of tijd kost. Motivatie komt uit jezelf of wordt beïnvloed van buitenaf. Soms wil je iets graag omdat je weet dat het belangrijk is voor jezelf. In andere situaties doe je iets omdat het van je wordt gevraagd of omdat je een beloning verwacht. Of je nu werkt aan een opdracht, sport of je kamer opruimt, motivatie geeft richting aan jouw gedrag. Het maakt dat iemand zichzelf naar een doel toe kan bewegen, zelfs als het even tegenzit.

Verschillende soorten motivatie in het dagelijks leven

Motivatie is niet voor iedereen hetzelfde en verschilt per situatie. Er zijn twee hoofdsoorten motivatie: van binnenuit en van buitenaf. Intrinsieke motivatie betekent dat je iets doet omdat je het zelf wilt of leuk vindt. Bijvoorbeeld gitaar leren spelen puur omdat je het mooi vindt. Extrinsieke motivatie ontstaat als je iets doet voor een beloning, straf of waardering van anderen. Denk aan extra werken voor een hoger cijfer of omdat je ouders willen dat je je kamer opruimt. Vaak zijn beide soorten tegelijk aanwezig, maar meestal is de ene sterker dan de andere. Je merkt dat je langer en met meer plezier doorzet als jouw motivatie vooral uit jezelf komt. Soms ontstaan er ook problemen als alleen de druk van buitenaf je aan het werk zet, omdat die motivatie sneller wegvalt.

Hoe motivatie invloed heeft op prestaties

Het niveau van gemotiveerd zijn bepaalt hoeveel energie en moeite iemand ergens in steekt. Mensen presteren vaak beter als ze gemotiveerd zijn om een doel te bereiken. Het gevoel iets te willen leren, ergens beter in te worden of een resultaat te halen, zorgt ervoor dat iemand meer oefent en doorzet. Als motivatie hoog is, geven mensen minder snel op bij tegenslag of vermoeidheid. Niet iedereen voelt zich altijd even gemotiveerd; soms zijn mensen hun motivatie even kwijt. Dat kan komen door teleurstellingen, stress of weinig vertrouwen in eigen kunnen. Het helpt dan om te bedenken waarom je begon en je doel weer helder te krijgen. Kleine successen zorgen vaak dat motivatie weer groeit, waardoor mensen weer in beweging komen.

Manieren om motivatie te versterken

Iedereen kan aan zijn motivatie werken, ook als het even tegenvalt. Een duidelijke reden bedenken waarom je iets wilt doen, helpt vaak al een stukje. Mensen voelen zich sterker als ze weten wat het doel is en waarom het belangrijk voor ze is. Het zetten van kleine, haalbare stappen brengt je dichter bij je einddoel en geeft meer succeservaringen. Sommige mensen werken graag met een planning, anderen zoeken steun bij vrienden of familie om door te zetten. Verder helpt het om jezelf te belonen na een moeilijke taak. Schrijf op wat je wilt bereiken, houd bij wat goed gaat en wees positief naar jezelf. Motivatie groeit niet altijd vanzelf, maar je kunt het vaak wel een duwtje in de goede richting geven met simpele hulpmiddelen in het dagelijks leven.

De rol van motivatie op school en werk

Op school en werk kom je motivatie elke dag tegen. Leerlingen vinden lessen boeiender als ze snappen waarom ze iets leren en als ze merken dat ze vooruitgaan. Docenten en leidinggevenden spelen hierin een rol door complimenten te geven, duidelijk uit te leggen en hulp te bieden bij tegenslagen. In werk en studie is het belangrijk dat mensen taken krijgen waarbij ze hun talenten mogen inzetten. Door keuzevrijheid en zelf meedenken krijgen mensen meer grip op wat ze doen. Dit geeft vaak meer plezier en zin om iets af te maken. Uiteindelijk draagt motivatie bij aan betere prestaties, maar ook aan een fijner gevoel over jezelf en wat je hebt bereikt.

Meest gestelde vragen over motivatie

• Hoe kun je jouw motivatie verhogen als je even geen zin hebt?

  Motivatie verhogen lukt vaak door jouw doel opnieuw duidelijk te maken en kleine stappen te nemen. Schrijf op waarom je iets wilt bereiken, begin met een makkelijke taak en geef jezelf een kleine beloning na afloop.

• Wat is het verschil tussen motivatie uit jezelf en motivatie door anderen?

  Motivatie uit jezelf, ook wel intrinsiek genoemd, betekent dat je iets wilt doen omdat je het zelf belangrijk of leuk vindt. Motivatie door anderen, extrinsiek, komt doordat je iets doet voor een beloning, druk of waardering van anderen.

• Waarom voel je soms weinig motivatie voor taken die wel moeten?

  Soms voelt een taak niet leuk of nodig, of zie je er geen eigen voordeel in. Gebrek aan motivatie ontstaat vaak als er geen duidelijk doel is of als je niet gelooft dat je de taak aankunt.

• Kan iedereen zijn motivatie trainen?

  Iedereen kan leren om motivatie sterker te maken. Door duidelijke doelen te stellen, taken op te delen en hulp te vragen, kun je jouw motivatie stap voor stap laten groeien.